Chroniczny ból

Termin ból przewlekły odnosi się do bólu trwającego dłużej niż 3 miesiące. Jest przewlekłym, lub nawracającym bólem trwającym dłużej niż proces naturalnego leczenia.1Przewlekły ból może mieć swój początek w postaci bólu ostrego. Jest poważnym problemem mogącym zaburzać wiele aspektów codziennego życia. Długotrwałe odczuwanie bólu zaburza aktywność fizyczną, jakość snu, interakcje społeczne czy obecność na rynku pracy. Może prowadzić do niepokoju, lęku, depresji, bezsenności, przewlekłego zmęczenia oraz wahania nastrojów. Przewlekły ból zwykle ma złożoną etiologię co sprawia że dotknięta nim osoba wymaga holistycznej opieki. Około 20% dorosłych Europejczyków jest dotkniętych chronicznym bólem , a koszt opieki nad cierpiącymi osobami jest szacowany w Europie na 150 miliardów dolarów amerykańskich rocznie.3

ból przewlekły

Objawy przewlekłego bólu

Objawy przewlekłego bólu IASP (Międzynarodowe Towarzystwo Badania Bólu) opisuje następująco: nieprzyjemne sensoryczne i emocjonalne doświadczenie związane z rzeczywistym, bądź potencjalnym uszkodzeniem tkanek. Ból przewlekły odczuwany jest zarówno na poziomie doznań sensorycznych, jak również emocjonalnych . Ból chroniczny trwa dłużej niż 3 miesiące. WHO wyróżnia następujący podział bólu przewlekłego5:

  • Ból epizodyczny, lub nawracający: ból występuje przez długi okres czasu w którym następują okresy osłabienia, lub ustania dolegliwości.
  • Ból przebijający: charakteryzuje się przejściowym nasileniem bólu. Przykładem jest człowiek, który doznaje ataków bolesności przy przyjmowaniu leków przeciwbólowych, wystarczająco leczących codzienny poziom bólu.
  • Ból incydentalny: niezidentyfikowany patofizjologicznie ból, indukowany przez np. poruszanie się, dźwiganie ciężarów, lub oddawanie moczu.
  • Ból końca dawki: ból pojawiający się gdy poziom leku przeciwbólowego we krwi spada poniżej skutecznej dawki leczniczej.

 

Przyczyny bólu przewlekłego

Zapalenie kości i stawów oraz RZS są najczęstszą przyczyną przewlekłego bólu (42%). Przepuklina krążka kręgowego oraz zwyrodnienia kręgosłupa są drugą najczęstszą przyczyną chronicznych bólów (20%). Inne przyczyny występowania dolegliwości stanowią: urazy, operacje chirurgiczne, migreny, uszkodzenia nerwów, nowotwory i inne w tym bóle idiopatyczne (o nieznanej etiologii).6 Patomechanizm bólu przewlekłego obejmuje zarówno ból nocyceptywny (pobudzenie specjalnych receptorów indukuje wywołanie bólu) oraz ból neuropatyczny (wywołany przez uszkodzenie lub zaburzenie czynności nerwów. Może dotyczyć nerwów obwodowych, lub neuronów ośrodkowego układu nerwowego).

 

Leczenie bólu przewlekłego

Sposoby leczenia bólu przewlekłego można podzielić na farmakologiczne i niezwiązane z przyjmowaniem leków. Popularnymi metodami pozafarmakologicznymi są: masaże, fizjoterapia i akupunktura. Polacy cierpiący na przewlekły ból z powyższej listy najczęściej wybierają masaż.6

Farmakologiczne leczenie opiera się na stosowaniu niesterydowych leków przeciwzapalnych, leków opioidowych oraz leków wspomagających. Wspomagające leki przeciwbólowe to niejednorodna pod względem mechanizmu działania i budowy chemicznej grupa. Przedstawicielami tej grupy leków są leki między innymi z olejkami eterycznymi, które w sposób korzystny wpływają na objawy bólu. Bogatym w olejki eteryczne lekiem wspomagającym jest żel rozgrzewający DIP HOT, który w swoim składzie zawierają również znieczulający mentol. Lek ten jest skuteczny w bólach mięśniowych i stawowych, rwie kulszowej, gośćcu czy bólach reumatycznych.


  1. Merskey H, Bogduk N, eds. Classification of chronic pain: descriptions of chronic pain syndromes and definitions of pain terms, 2nd ed. Seattle, WA, International Association for the Study of Pain (IASP) Press, 1994
  2. Breivik, H, Collett, B, Ventafridda, V, Cohen, R, and Gallacher, D. Survey of chronic pain in Europe: prevalence, impact on daily life, and treatment. Eur J Pain. 2006; 10: 287–333
  3. Tracey, I and Bushnell, M. How neuroimaging studies have challenged us to rethink: is chronic pain a disease?. J Pain. 2009; 10: 1113–1120
  4. The Kyoto protocol of IASP Basic Pain Terminology, Loeser, John D.a,*; Treede, Rolf-Detlef, July 31st, 2008 - Volume 137 - Issue 3 - p 473–477
  5. WHO guidelines on the pharmacological treatment of persisting pain in children with medical illnesses, 2012, ISBN 978 92 4 154812 0
  6. Survey of chronic pain in Europe: Prevalence, impact on daily life, and treatment; Harald Breivik Beverly Collett Vittorio Ventafridda Rob Cohen Derek Gallacher, 11 January 2012
    https://doi.org/10.1016/j.ejpain.2005.06.009