Ostry ból pleców

Ból krzyża jest wyjątkowo częstym problemem. Dotyka on co najmniej raz w życiu około 80% ludzi.1 Blisko jedna na cztery osoby zgłosiła ostry ból pleców, trwający dłużej niż 24 godziny, w przeciągu poprzedzających trzech miesięcy.2Ból pleców jest problemem nie tylko indywidualnym, ale również społecznym. Zaraz po chorobach związanych z układem oddechowym jest drugim najczęstszym powodem ograniczenia aktywności zawodowej.3

 

Czynniki ryzyka ostrego bólu pleców

Udowodnionymi czynnikami zwiększającymi ryzyko rozwoju ostrego bólu pleców są:

  • Wiek – częstość bólu pleców rośnie wraz z wiekiem. Ludzie w wieku lat około 60 najczęściej zgłaszają ból krzyża.4
  • Poziom edukacji – badania dowodzą, że ból pleców częściej występuje u osób słabiej wyedukowanych.5
  • Czynniki psychospołeczne – czynniki psychologiczne takie jak: stres, lęk, depresja zwiększają ryzyko bólu pleców.6
  • Satysfakcja z pracy – brak satysfakcji z pracy zawodowej może spowodować, poprzez działania natury psychologicznej, przedłużenie ostrego bólu pleców. Ostry ból pleców może w takim wypadku przestać spełniać kryteria bólu ostrego, trwając dłużej niż 3 miesiące może zacząć być rozpatrywany jako ból przewlekły.
  • Czynniki zawodowe – ludzie pracujący fizycznie częściej chorują z powodu bólu krzyża.7
  • Otyłość – otyłość lub BMI powyżej 30 są to czynniki uważane za zwiększające ryzyko dolegliwości bólowych.

Ból pleców może mieć bardzo zróżnicowaną etiologię. Nie znajdowanie się w grupach ryzyka nie wyklucza dolegliwości.

Przyczyny ostrego bólu pleców

Ostry ból pleców jest problemem spowodowanym przez wiele dolegliwości. Częstymi przyczynami są:

  • Nadciągnięcie mięśnia – Ból charakteryzuje się uogólnioną bolesnością oraz skurczami mięśni. Ból może promieniować do pośladków i ud. Pogarsza się przy aktywności
    i zginaniu.
  • Wypadnięcie dysku – Ból bierze swój początek w krzyżu z promieniowaniem do dermatomu (obszar skóry zaopatrywany przez jeden nerw rdzeniowy) i dolnych kończyn. Nasila się przy siadaniu, a ustępuje przy wstawaniu z pozycji siedzącej.
  • Zmiany zwyrodnieniowe kręgów – Uogólniony ból pleców pogarszający się nagle przy wstawaniu z łóżka. Polepsza się w ciągu dnia. Ból faluje wraz z aktywnością fizyczną i może pogarszać się przy rozciąganiu kręgosłupa.
  • Stenoza kręgosłupa z obrzękiem neurogennym – Ból pleców z uszkodzeniem korzeni nerwowych, pogarszający się z rozciągnięciem, a polepszający się wraz ze zginaniem kręgosłupa.
  • Infekcje np. zapalenie podtwardówkowe lub ropień – Silny ból z pozornie łagodnym początkiem. Objawy nasilają się nocą. Występuje przy różnych infekcjach organizmu.
  • Złamanie kompresyjne krążka kręgowego – Występuje w starszym wieku, szczególnie w osteoporozie.
  • Urazy – różne przyczyny w tym urazy mechaniczne takie jak uderzenia.

ból pleców

 

Leczenie ostrego bólu kręgosłupa

Dyskusja na temat możliwości leczenia bólu kręgosłupa jest zażarta w środowisku medycznym. Większość ostrych bóli ustępuje samoistnie w przeciągu od 6 do 8 tygodni. Łagodzenie bólu można jednak uzyskać stosując się do odpowiednich zaleceń. Zalecenia obejmują relatywny odpoczynek, modyfikację aktywności fizycznej, fizjoterapię, chiropraktykę, oraz stosowanie leków. Najczęściej stosowanymi lekami są niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Mają one działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, oraz przeciwbólowe. Przykładem NLPZ jest ibuprofen znajdujący się w żelu DIP RILIF. Zespół opóźnionego bólu mięśniowego pleców, potocznie zwany zakwasami, można leczyć dodatkowo substancjami rozgrzewającymi. Zwiększenie ukrwienia tkanki, poprzez miejscowy wzrost temperatury, skutkuje szybszym gojeniem dzięki zwiększonemu dostępowi tkanki do tlenu i substancji odżywczych. DIP HOT zawiera olejki eteryczne rozgrzewające miejsce nałożenia kremu, co skutkuje przyśpieszonym gojeniem.
Alternatywnymi sposobami radzenia sobie z ostrym bólem pleców są np. akupunktura i joga. Mimo braku konkretnych dowodów naukowych potwierdzających ich skuteczność niektórzy ludzie wybierają te metody, a wielu z nich znajduje w nich ukojenie. Fizykoterapia opiera się na ćwiczeniach wzmacniające mięśnie posturalne.


  1. Hoy D, Brooks P, Blyth F, et al. The epidemiology of low back pain. Best Pract ResClin Rheumatol 2010;24:769–81.
  2. Hart LG, Deyo RA, Cherkin DC. Physician office visits for low back pain. Fre-quency, clinical evaluation, and treatment patterns from a U.S. National Survey.Spine 1995;20:11–9.
  3. Steenstra IA, Verbeek JH, Heymans MW, et al. Prognostic factors for duration ofsick leave in patients sick listed with acute low back pain: a systematic review ofthe literature. Occup Environ Med 2005;62(12):851–60.
  4. Jeffries LJ, Milanese SF, Grimmer-Somers KA. Epidemiology of adolescent spi-nal pain: a systematic overview of the research literature. Spine 2007;32(23):2630–7
  5. Dionne CE, Von Korff M, Koepsell TD, et al. Formal education and back pain: areview. J Epidemiol Community Health 2001;55(7):455–68.
  6. Linton SJ. A review of psychological risk factors in back and neck pain. Spine2000;25(9):1148–56.
  7. Matsui H, Maeda A, Tsuji H, et al. Risk indicators of low back pain among workersin Japan: association of familial and physical factors with low back pain. Spine1997;22(11):1242–8